Με την οικοδομική δραστηριότητα να βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση από τις αρχές του έτους και την αγορά να αναμένει να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, η κυβέρνηση επιλέγει να διατηρήσει στον «πάγο» τον ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026, φέρνοντας πιο κοντά την οριστική κατάργηση του μέτρου.

Ο μηδενικός ΦΠΑ στις νέες οικοδομές θα ενσωματωθεί στο καλάθι της ΔΕΘ καθώς σε συνδυασμό με το πάγωμα της αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων και του φόρου υπεραξίας έως το τέλος του 2026 εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την κατασκευή περισσότερων κατοικιών, την ώρα που το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει οξύ και πιέζει ασφυκτικά τα νοικοκυριά. Με την παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στην οικοδομή όλες οι αγοραπωλησίες ακινήτων θα συνεχίζουν να επιβαρύνονται μόνο με φόρο μεταβίβασης 3%. Το «πάγωμα» του ΦΠΑ θα ισχύσει για όλα τα αδιάθετα ακίνητα του κατασκευαστή, από όλες τις άδειες οικοδομής που έχουν εκδοθεί και αφορούν είτε ιδιόκτητα ακίνητά του είτε ακίνητα τα οποία ανεγείρει ο ίδιος με το σύστημα της αντιπαροχής, μέχρι την αίτηση αναστολής.

Σύμφωνα με παράγοντες της κτηματαγοράς, η αναστολή του ΦΠΑ 24% στις νέες οικοδομές αποτελεί βασικό σύμμαχο και κίνητρο για τον εκάστοτε κατασκευαστή και επενδυτή που επιθυμεί να επενδύσει στην ελληνική κτηματαγορά. Με την απενεργοποίηση του ΦΠΑ συμπιέζεται αισθητά το κόστος απόκτησης στέγης λόγω της χαμηλότερης επιβάρυνσης για τον αγοραστή. Για παράδειγμα, για μια κατοικία αξίας 200.000 ευρώ, το κόστος αγοράς με ΦΠΑ 24% διαμορφώνεται στα 248.000 ευρώ. Με την αναστολή του ΦΠΑ η τιμή του ίδιου ακινήτου πέφτει στα 206.000 ευρώ, αφού επιβάλλεται μόνο φόρος μεταβίβασης 3%, και έτσι ο αγοραστής πληρώνει 42.000 ευρώ λιγότερα.

Ο ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα εφαρμόστηκε για πρώτη φορά την 1η Ιανουαρίου 2006 (νόμος 3427/2005) με εξαίρεση την πρώτη κατοικία. Μέχρι τότε οι αγοραπωλησίες ακινήτων επιβαρύνονταν μόνο με φόρο μεταβίβασης. Τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του μέτρου ο συντελεστής ΦΠΑ ήταν 19%, για να εκτοξευθεί στο 24% στα χρόνια των μνημονίων. Ο ΦΠΑ στις νέες οικοδομές παρέμεινε για 13 χρόνια προκαλώντας πολλές στρεβλώσεις στην αγορά. Η κυβέρνηση το 2019 αποφάσισε την τριετή αναστολή του ΦΠΑ από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2022 με στόχο να τονωθούν η οικοδομή και η αγορά ακινήτων, οι οποίες είχαν «γκρεμιστεί» την περίοδο της κρίσης. Οι παρατάσεις του μηδενικού ΦΠΑ συνεχίστηκαν, με την τελευταία να εκπνέει στο τέλος του 2025. Η αναστολή περιλαμβάνει περιπτώσεις νέων αδειών όσο και παλιές άδειες που είχαν εκδοθεί από 1η Ιανουαρίου 2006.

Μελέτη του ΙΟΒΕ

Ειδική μελέτη του ΙΟΒΕ έχει αναδείξει την επιβάρυνση που προκαλεί ο ΦΠΑ κατά την αγορά, λειτουργώντας αποτρεπτικά σε νέες επενδύσεις στην οικοδομή. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, υπολογίζεται ότι αν η τελική τιμή πώλησης αποτελεί το διπλάσιο του καθαρού κόστους παραγωγής, ώστε να καλύπτεται το κόστος της γης και ένα εύλογο κέρδος για τον κατασκευαστή, ο ΦΠΑ υλικών και υπηρεσιών αποτελεί το 5,03% της τελικής τιμής. Το μη συμψηφισμένο τμήμα του ΦΠΑ είναι επομένως το 14,8% της τελικής τιμής και επιβαρύνει τον αγοραστή. Ανάλογη είναι η εκτίμηση επιπτώσεων και για τον φόρο υπεραξίας 15% ο οποίος παραμένει παγωμένος έως το τέλος του 2026.

Πηγή: tanea.gr

The post Χωρίς ΦΠΑ οι νέες οικοδομές appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

Οι πολεοδομικές παρατάσεις νομοθετήθηκαν με τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών.

«Με τις συγκεκριμένες παρατάσεις, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δίνει ουσιαστική ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες, αποτρέποντας τη δημιουργία νέων αδιεξόδων στην αγορά ακινήτων και εξασφαλίζοντας ομαλή μετάβαση στο νέο πολεοδομικό πλαίσιο. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου και η αξιοπιστία του πολεοδομικού πλαισίου, σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων για την ακίνητη περιουσία», τονίζεται στην επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.

Για την ταυτότητα κτιρίου:

♦ Έως την 1^η Φεβρουαρίου 2028, η προθεσμία για την υποχρεωτική έκδοσή ταυτότητας κτιρίου για επτά κατηγορίες ακινήτων ειδικών χρήσεων και συνάθροισης κοινού, πλην κατοικίας όπως επίσης και για τα ακίνητα του δημοσίου, δήμων και Νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, που λήγει σε λιγότερο από δύο εβδομάδες στις 31 Ιανουαρίου 2026.

Σημειώνεται πως η  υποχρεωτική έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας, για όσους ιδιοκτήτες ακινήτων δεν εκπληρώσουν εμπρόθεσμα την υποχρέωση τους συνεπάγεται πρόστιμο που κυμαίνεται από 200 ευρώ έως και χρηματική ποινή ίση με το 10% της αξίας του ακινήτου.

Η παράταση που κλείδωσε στο ΥΠΕΝ για την ταυτότητα κτιρίου ειδικότερα αφορά  τα κάθε είδους κτήρια συνάθροισης κοινού, όπως θέατρα, κινηματογράφοι, αίθουσες συγκέντρωσης για κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις, συνεδριακά κέντρα και κτίρια εκθέσεων. Επιπλέον, κτήρια πολιτιστικών εκδηλώσεων όπως βιβλιοθήκες, μουσεία, αίθουσες εκθέσεων, αθλητικές εγκαταστάσεις, κλειστά γυμναστήρια, γήπεδα με κερκίδες και κλειστούς βοηθητικούς χώρους. Επαγγελματικά κτίρια, όπως πρατήρια υγρών καυσίμων και συνεργεία αυτοκινήτων. Γενικότερα αφορά –και- κάθε κτίριο που στεγάζεται οποιαδήποτε δημόσια ή δημοτική υπηρεσία, είτε ανήκει σε ιδιώτη, είτε στο ίδιο το Δημόσιο, σε ΝΠΔΔ κ.α.

Για τα αυθαίρετα κατηγορίας 1 έως 4:

♦ Έως τις 31 Μαρτίου 2028, η προθεσμία για τη δυνατότητα υπαγωγής σε τακτοποίηση με πρόστιμο των αυθαιρέτων κατηγοριών 1 έως 4 που λήγει στις 31 Μαρτίου 2026.

Για τις οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ:

Έως την καταληκτική προθεσμία αίτησης επανέκδοσης οικοδομικής άδειας, μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «e–adeies». Αφορά σε οικοδομικές άδειες με χρήση κινήτρων του ΝΟΚ, οι οποίες εκδόθηκαν νόμιμα αλλά ακυρώνονται μετά από αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και τα κτίρια κηρύσσονται αυθαίρετα και κατεδαφιστέα. Για αυτές τις περιπτώσεις η τροπολογία αναστέλλει τις κυρώσεις των προστίμων και κατεδάφισης των κτιρίων, παραπέμποντας στην δυνατότητα που έχει δοθεί σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ και σχετικό ΠΔ που ψηφίστηκε κατόπιν προληπτικής νομοτεχνικής έγκρισης του Δικαστηρίου, να υλοποιηθούν με περιβαλλοντικό ισοδύναμο και τις ρυθμίσεις περί έναρξης εργασιών.

Το τελικό κείμενο της νομοθετικής ρύθμισης για τις παρατάσεις στο ΦΕΚ

Οι πολεοδομικές παρατάσεις ψηφίστηκαν στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, με τίτλο: «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις» το οποίο έγινε νόμος και δημοσιεύτηκε στο Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως  ( νόμος 5270/2026 ΦΕΚ 23 Ιανουαρίου 2026. Τεύχος Πρώτο, Αρ. Φύλλου 9). Το πλήρες κείμενο της  σχετικής νομοθετικής ρύθμισης για τις παρατάσεις, όπως δημοσιεύεται στο ΦΕΚ (άρθρο 43 του νόμου 5270/2025) έχει ως εξής:

«Άρθρο 43

α) Παράταση προθεσμίας καταβολής στον Ε.Ο.ΑΝ. μέρους του τέλους ταφής των Δήμων της Περιφέρειας Αττικής,

β) Παρατάσεις πολεοδομικών προθεσμιών

1. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της υποπερ. ββ) της περ. β) της παρ. 10 του άρθρου 38 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί καταβολής μέρους του οφειλόμενου ποσού του τέλους ταφής, παρατείνεται από τη λήξη της έως την 31η Μαρτίου 2026.

2. Η προθεσμία της παρ. 1 του άρθρου 70 του ν. 5197/2025 (Α’ 76), περί μεταβατικών διατάξεων για την αναστολή κυρώσεων και τη μη εφαρμογή του άρθρου 82 του ν. 4495/2017 (Α’ 167), περί απαγόρευσης δικαιοπραξιών σε ακίνητα, παρατείνεται έως την καταληκτική προθεσμία αίτησης επανέκδοσης οικοδομικής άδειας μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «e-adeies», σύμφωνα με την υποπερ. αα) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025, περί περιβαλλοντικού ισοδυνάμου και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31ης.12.2026, εφόσον υποβληθεί εμπροθέσμως η ανωτέρω αίτηση.

3. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 4495/2017, περί προθεσμίας υποβολής ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου για τα κτίρια Κατηγορίας Ι παρατείνεται έως και την 1η.2.2028.

4. Οι προθεσμίες του τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 102 του ν. 4495/2017, περί κα­ταληκτικής ημερομηνίας υπαγωγής αυθαιρέτων, παρατείνονται από την 31η.3.2026 έως και την 31η.3.2028.

5. Η προθεσμία της παρ. 4 του άρθρου 132 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί επιτρεπόμενων χρήσεων εγκατα­στάσεων διαχείμανσης και μικροεπισκευών σκαφών, παρατείνεται από τη λήξη της έως και την 31η.12.2027.

6. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 125ΚΑ του ν. 4495/2017, περί μεταβατικών διατάξεων για την εκτέλεση πρωτοκόλλων κατεδάφισης, οι ημερομηνίες «31η Μαρτίου 2026» αντικαθίστανται από την ημερο­μηνία «30ή Ιουνίου 2026», και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. Μέχρι την 30ή Ιουνίου 2026, οριστικές εκθέσεις αυτοψίας και πρωτόκολλα κατεδάφισης που έχουν εκδοθεί μέχρι την 30ή Ιουνίου 2026 εκτελούνται κατά προτεραιότητα, με κριτήριο τη χρονική εγγύτητα της αυθαιρεσίας σε σχέση με την 30ή Ιουνίου 2026, από τις υπηρεσίες που ήταν αρμόδιες για την εκτέλεση των κατεδαφίσεων πριν την 1η Μαΐου 2024. Εντός δέκα (10) ημερών από τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας οι αρμόδιες υπηρεσίες διαβιβάζουν στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών το σύνολο των πρωτοκόλλων κατεδάφισης που δεν έχουν εκτελεστεί, καθώς και έκθεση σχετικά με τις εκτελεσθείσες κατεδαφίσεις από την 1η Μαΐου 2024.»

Δείτε τις πολεοδομικές παρατάσεις στο νέο νόμο του ΥΠΕΣ στο ΦΕΚ: ΕΔΩ

Πηγή: ecopress.gr

The post Στο ΦΕΚ οι παρατάσεις για αυθαίρετα, ταυτότητα κτιρίου, άδειες ΝΟΚ appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

Με βάση τις πρόσφατες αλλαγές και τις τελευταίες οδηγίες της φορολογικής διοίκησης, η ΑΑΔΕ δημοσίευσε έναν πολυχρηστικό οδηγό, με τις απαντήσεις στις συνήθεις απορίες των πολιτών, όταν αυτοί καλούνται να υποβάλουν Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς ή Δήλωση Φόρου Δωρεάς.

Οι δηλώσεις φόρου αυτές περνούν σχεδόν ολοκληρωτικά πλέον μέσα από την πλατφόρμα myPROPERTY, αν και η πλειονότητα των φορολογουμένων δεν έχει ίσως συνειδητοποιήσει ακόμη πλήρως όλα όσα ισχύουν στην πράξη, μέχρι τη στιγμή που καλούνται να τα εφαρμόσουν.

Σε κάθε περίπτωση, οι αλλαγές αυτές σημαίνουν λιγότερη φυσική παρουσία και επαφή με την εφορία, λιγότερες μετακινήσεις και ταλαιπωρία, αλλά περισσότερη ευθύνη και για τον πολίτη να γνωρίζει διαδικασίες, προθεσμίες και το “πού ανήκει” πλέον η υπόθεσή του.

Κληρονομιές στο myPROPERTY

Η δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μπορεί να γίνει είτε από τον ίδιο τον κληρονόμο με τους κωδικούς myAADE, είτε μέσω συμβολαιογράφου, είτε από νόμιμο/εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο (λογιστή, συγγενή κ.λπ.).

Μετά την ηλεκτρονική υποβολή στο myProperty, η ΔΟΥ επαληθεύει τα στοιχεία (συγγένεια, περιουσία, απαλλαγές, προηγούμενες δωρεές/γονικές παροχές) και η πράξη προσδιορισμού του φόρου κοινοποιείται πλέον ψηφιακά, στα “Μηνύματά μου” στο myAADE, χωρίς φυσική επίδοση. Ο φορολογούμενος οφείλει να συγκεντρώσει δικαιολογητικά (ληξιαρχικές πράξεις, πιστοποιητικά δικαστηρίων για διαθήκες, συμβόλαια, βεβαιώσεις τραπεζών κ.λπ.) και να τα έχει έτοιμα να τα αναρτήσει σε ψηφιακή μορφή για να αποφύγει καθυστερήσεις ή διορθώσεις στη δήλωση.

Δωρεές – γονικές παροχές: το ιστορικό “μετράει”

Σε αυτές τις δηλώσεις πρέπει πλέον να αναγράφονται όλες οι προγενέστερες δωρεές και γονικές παροχές που είχαν τυχόν υποβληθεί παλαιότερα σε χαρτί, μαζί με τον φόρο που είχε βεβαιωθεί σε κάθε μία.

Αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης που έχει κάνει ή λάβει δωρεές στο παρελθόν πρέπει να ανασυνθέσει το φορολογικό του ιστορικό -και η πλατφόρμα τον βοηθά σε αυτό ανασύροντας στοιχεία- διότι επηρεάζονται τα αφορολόγητα όρια και τα κλιμάκια φόρου που πρέπει να εφαρμοστούν. Οποιαδήποτε απόκρυψη ή λάθος δήλωση μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον φόρο και πρόστιμα, με δεδομένο ότι όλα τα στοιχεία “δένουν” πλέον ηλεκτρονικά μεταξύ τους (π.χ. από κτηματολόγιο, τράπεζες, myPROPERTY, Ε9).

ΚΕΦΟΚ και ΚΕΒΕΙΣ: νέα “κέντρα” για περιουσία και οφειλές

Τα Κέντρα Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ) αναλαμβάνουν συγκεντρωτικά τις υποθέσεις φόρων κεφαλαίου, όπως κληρονομιές, δωρεές, γονικές παροχές, φόρο μεταβίβασης ακινήτων και πολλές πράξεις πάνω σε ακίνητα και οχήματα που παλιότερα γίνονταν στα τμήματα ακινήτων των ΔΟΥ. Στην ηπειρωτική Ελλάδα, μεγάλο μέρος των αρμοδιοτήτων πολλών ΔΟΥ έχει ήδη μεταφερθεί στο ΚΕΦΟΚ Αττικής και στο ΚΕΦΟΚ Θεσσαλονίκης, με τις τοπικές ΔΟΥ να περιορίζονται.

Παράλληλα, πολύ δουλειά “πέφτει” και στα Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης (ΚΕΒΕΙΣ) οι οποίες έχουν αναλάβει τις αρμοδιότητες βεβαίωσης και είσπραξης εσόδων, για τις πληρωμές φόρων δωρεάς ή κληρονομιάς, αλλά και για οφειλές τις οποίες καταλείπουν θανόντες σε εν ζωή κληρονόμους.

Τι πρέπει να προσέξει ο πολίτης

Με αυτά τα δεδομένα, ο φορολογούμενος καλείται να ελέγξει σε ποιο ΚΕΦΟΚ ή ΚΕΒΕΙΣ υπάγεται η υπόθεσή του, ιδίως αν η παλιά του ΔΟΥ έχει αποψιλωθεί από αρμοδιότητες.

Επίσης πρέπει να είναι συνεπής στις προθεσμίες υποβολής δήλωσης κληρονομιάς (έως 12 ή και 24 δόσεις αν πρόκειται για ανήλικο) και πληρωμής των δόσεων, αλλά και να παρακολουθεί συστηματικά την ενότητα “Τα Μηνύματά μου” στο myAADE, γιατί εκεί κοινοποιούνται πλέον οι πράξεις προσδιορισμού φόρου, χωρίς να επιδίδονται πλέον “χαρτιά” στο σπίτι.

Έτσι, η νέα αρχιτεκτονική της ΑΑΔΕ γύρω από myPROPERTY, ΚΕΦΟΚ και ΚΕΒΕΙΣ υπόσχεται ταχύτερη εξυπηρέτηση και καλύτερο έλεγχο, αλλά μεταφέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης κατανόησης και τήρησης των κανόνων στον ίδιο τον πολίτη, ο οποίος χρειάζεται καθαρή ενημέρωση και ψηφιακή υποστήριξη για να μην βρεθεί εκτεθειμένος.

♦ O νέος χρηστικός οδηγός τον οποίο εξέδωσε η ΑΑΔΕ περιλαμβάνει συνολικά 86 συχνές ερωτήσεις – απαντήσεις που αφορούν τις διαδικασίες δήλωσης Φόρου Κληρονομιάς ή δήλωσης Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ (στην πλατφόρμα myPROPERTY): Δείτε ΕΔΩ

Πηγή: ecopress.gr

The post Δωρεές – κληρονομιές: οι αλλαγές και οι κρίσιμες ημερομηνίες για την εφορία appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

«Βαλβίδα αποσυμπίεσης» για χιλιάδες ιδιοκτήτες μικρών εκτός σχεδίου οικοπέδων ανοίγει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Με μία νέα ρύθμιση, η οποία περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση επιχειρεί να δώσει μια τελευταία ευκαιρία – για την έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκριση άδειας ή αίτησης για έκδοση βεβαίωσης από την πολεοδομία – σε ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου οικοπέδων, μικρότερων των 4.000 τετραγωνικών μέτρων (τ.μ.).

Παρεκκλίσεις που «ζουν» με παρατάσεις

Είναι αξιοσημείωτο ότι το δικαίωμα κατοχύρωσης της χρήσης των παρεκκλίσεων σε περιοχές εκτός σχεδίου – δηλαδή το δικαίωμα δόμησης σε οικόπεδα μικρότερα των 4 στρεμμάτων – είχε  τυπικά καταργηθεί τον Δεκέμβριο του 2022.

Τότε όσοι είχαν προλάβει να υποβάλλουν αίτηση για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης μπορούσαν να χτίσουν ακολουθώντας κάποιες στενές προθεσμίες για υποβολή πλήρους φακέλου, έκδοση προέγκρισης και έπειτα έγκρισης οικοδομικής άδειας.

Ωστόσο, έκτοτε δόθηκαν πολλές παρατάσεις καθώς αποδείχθηκαν ανέφικτες οι προθεσμίες για  συλλογή, υποβολή και έλεγχος των απαραίτητων δικαιολογητικών και εγγράφων είτε λόγω της αναβλητικότητας των πολιτών είτε εξαιτίας του φόρτου εργασίας μηχανικών, σε συνδυασμό με την υποστελέχωση των πολεοδομιών.

Και η αλυσίδα των παρατάσεων αναμένεται να αποκτήσει ένα ακόμη κρίκο. Όπως αναφέρει στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ανώτατο στέλεχος του ΥΠΕΝ, η απόφαση ελήφθη διότι «αναδύθηκαν» δύο προβλήματα.

«Καταρχάς προέκυψε το θέμα με την εκτός σχεδίου δόμηση και την πολεοδομική αναγνώριση των δρόμων, ενώ παράλληλα πολλές Υπηρεσίες Δόμησης δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει, λόγω φόρτου εργασίας τον έλεγχο για τις βεβαιώσεις που ορίζει ο νόμος. Δεν μπορεί να τιμωρηθεί ο διοικούμενος για παραλείψεις της διοίκησης η οποία δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τη διαδικασία», επισημαίνει η ίδια πηγή.

Σύμφωνα με την προωθούμενη ρύθμιση, η προθεσμία υποβολής αιτήματος για έκδοση έγγραφης βεβαίωσης της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης – αν η αίτηση για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης είχε υποβληθεί έως και την 31η Δεκεμβρίου 2024 – παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2026. Επίσης, η ισχύς των προεγκρίσεων που έχουν εκδοθεί  παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2026, σε περίπτωση προγενέστερης λήξης τους.

Ποια οικόπεδα αφορά

Η παράταση αφορά τα λεγόμενα μικρά εκτός σχεδίου οικόπεδα, τα οποία είχαν δημιουργηθεί με παλιές κατατμήσεις. Ειδικότερα, μπορούν να οικοδομούνται ακίνητα τα οποία:

Α) Έχουν πρόσωπο σε διεθνείς, εθνικές, επαρχιακές, δημοτικές και κοινοτικές οδούς, καθώς και σε εγκαταλελειμμένα τμήματα αυτών και σε σιδηροδρομικές γραμμές. Θα πρέπει να  υφίστανται κατά την 12η.11.1962 με  ελάχιστο πρόσωπο 10 μέτρα, ελάχιστο βάθος 15 μέτρα και ελάχιστο εμβαδόν 750 τ.μ.,  Ή να υφίστανται κατά την 12η.9.1964 με  ελάχιστο πρόσωπο 20 μέτρα, ελάχιστο βάθος 35 μέτρα και ελάχιστο εμβαδόν 1.200 τ.μ.,

Β) Όσα έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρχιακή, ή δημοτική οδό εφόσον υφίστανται κατά την 17η.10.1978 και έχουν ελάχιστο πρόσωπο 25  μ., ελάχιστο βάθος 40 μ. και ελάχιστο εμβαδόν  2.000 τ.μ.,

Γ)  Έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρχιακή, ή δημοτική οδό, εφόσον υφίστανται κατά την 17η.10.1978, και έχουν ελάχιστο πρόσωπο 25  μ., ελάχιστο βάθος 40 μ. και ελάχιστο εμβαδόν  2.000 τ.μ.,

Δ) Βρίσκονται εντός της ζώνης των πόλεων, κωμών και οικισμών και είχαν κατά την 24η.4.1977 και ελάχιστο εμβαδόν 2.000 τ.μ.,

Ε) Είναι άρτια και οικοδομήσιμα και απομειούνται συνεπεία απαλλοτριώσεων ή διάνοιξης διεθνών, εθνικών ή επαρχιακών οδών, εφόσον μετά από την απομείωση   έχουν τα όρια αρτιότητας και τις υπόλοιπες αναγκαίες προϋποθέσεις της προηγούμενης περίπτωσης Δ.

ΣΤ) Σε περιπτώσεις αναδασμών, γήπεδα που δημιουργούνται και δίνονται σε δικαιούχους σε ανταλλαγή  αρτίων και οικοδομήσιμων γηπέδων, εφόσον μετά από τον συγκεκριμένο αναδασμό  έχουν τα όρια αρτιότητας και τις προϋποθέσεις των γηπέδων της περίπτωσης Δ.

Ζ) Έχουν ελάχιστο εμβαδόν 4.000 τ.μ., όταν επ’ αυτών ανεγείρονται τουριστικές εγκαταστάσεις και

Η) Δημιουργήθηκαν από την 17η.10.1978 έως την 31η.12.2003, ημέρα έναρξης ισχύος του ν. 3212/2003 (Α΄ 308), με ελάχιστο εμβαδόν 4000 τ.μ.

Το ΠΔ – ορόσημο για τα μεγάλα οικόπεδα

Σε ό,τι αφορά τα μεγάλα εκτός σχεδίου οικόπεδα άνω των 4 στρεμμάτων, η κατάσταση παραμένει «παγωμένη» από τον Μάρτιο του 2023, μετά τις συνεχείς ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για οικοδομικές άδειες χωρίς πρόσωπο σε νόμιμο κοινόχρηστο δρόμο.

Η λύση αναμένεται στα μέσα του 2026, με το Προεδρικό Διάταγμα που θα καθορίζει με σαφήνεια τα κριτήρια αναγνώρισης οδών που θα εξασφαλίζουν οικοδομησιμότητα σε ακίνητα εκτός σχεδίου. Το ΠΔ αναμένεται να αποσταλεί στο ΣτΕ για έλεγχο έως το τέλος του έτους.

Δύο «πακέτα» μελετών

Την ίδια στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη δύο «πακέτα» μελετών αναγνώρισης δρόμων σε όλη τη χώρα, συνολικού κόστους 196 εκατ. ευρώ, που θα καθορίσουν ποια παρόδια οικόπεδα αποκτούν δικαίωμα δόμησης, με στόχο να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Απρίλιο του 2026.

Οι μελέτες για τα νησιά Αιγαίου και Ιονίου έχουν ολοκληρωθεί ενώ για ηπειρωτική Ελλάδα, Εύβοια και Κρήτη έχει ολοκληρωθεί η διαγωνιστική διαδικασία.

Η  οριστική λύση πάντως θα έρθει με την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που εκπονούνται σε όλη τη χώρα, στα οποία θα ενσωματωθεί και το δίκτυο των κοινοχρήστων δρόμων που θα διαμορφωθεί, βάσει των κριτηρίων που θα θέτει το νέο ΠΔ.

Πηγή: ot.gr

The post Εκτός σχεδίου δόμηση: Τελευταία ευκαιρία για άδειες σε μικρά οικόπεδα appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

Ο κ. Τσαβδαρίδης αναφέρθηκε εκτενώς στα εργαλεία που υπάρχουν για τη διαμόρφωση ενός νέου βιομηχανικού χάρτη στη χώρα, στο περιεχόμενο του προγράμματος «Νέα Βιομηχανικά Πάρκα».

Ο υφυπουργός Ανάπτυξης ξεκίνησε την ομιλία του αναφερόμενος στην Ηλεία, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια περιοχή με αναπτυγμένο τουριστικό και πολιτιστικό προϊόν, καθώς και σημαντική δραστηριότητα στον πρωτογενή τομέα, αλλά με περιορισμένη βιομηχανική παρουσία.

Μιλώντας για τα νέα βιομηχανικά πάρκα, τόνισε ότι πρόκειται για μοναδικά οικοσυστήματα όπου αναπτύσσεται κυρίως η βιομηχανική δραστηριότητα της χώρας.

Εξηγώντας τον όρο «πράσινα», σημείωσε ότι η παραγωγή σε αυτά λειτουργεί με χαμηλότερο κόστος, αξιοποιώντας εγκατεστημένες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που μειώνουν την κατανάλωση ρεύματος ενώ οι υποδομές ακολουθούν τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, με τα απόβλητα να μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη. Έτσι, τα πάρκα μειώνουν το βιομηχανικό αποτύπωμα και το ενεργειακό κόστος.

Όσον αφορά τα «έξυπνα» πάρκα, αυτά λειτουργούν με μεγαλύτερη ασφάλεια και ταχύτητα, με υψηλότερο βαθμό ψηφιοποίησης και αυτοματισμών. Η ανάπτυξη δικτύων 5G επιτρέπει την παρακολούθηση της παραγωγής σε κάθε στάδιο, καθιστώντας τη διαδικασία ταχύτερη και πιο αποδοτική.

«Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην κατασκευή δρόμων ή κτιρίων, αλλά μετασχηματίζει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας και τον τρόπο λειτουργίας των βιομηχανιών. Στόχος μας είναι να αναμορφώσουμε τον βιομηχανικό χάρτη, περνώντας από ενεργοβόρες συγκεντρώσεις σε σύγχρονα, ελκυστικά και βιώσιμα περιβάλλοντα. Μέσα από τα επιχειρηματικά πάρκα επιδιώκουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, να αναδείξουμε την ποιότητα των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό και να δημιουργήσουμε καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας για εξειδικευμένο προσωπικό».

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, έχουν ενταχθεί 17 εν λειτουργία επιχειρηματικά πάρκα, ενώ άλλα 3 βρίσκονται σε φάση δημιουργίας με συνολικό προϋπολογισμό 91 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 44 εκατ. ευρώ καλύπτονται από δημόσια χρηματοδότηση.

Για το σύστημα «OpenBusiness», ο κ. Τσαβδαρίδης ανέφερε ότι πρόκειται για «εμβληματική μεταρρύθμιση», η οποία ψηφιοποιεί πλήρως τη διαδικασία αδειοδότησης επιχειρήσεων και απλοποιεί τη γραφειοκρατία. Από την 4η Φεβρουαρίου, έχουν ολοκληρωθεί πάνω από 100.000 ενέργειες από 240.000 οικονομικούς φορείς, αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας.

Πηγή: euro2day.gr

The post Έξυπνα και πράσινα επιχειρηματικά πάρκα αλλάζουν τον βιομηχανικό χάρτη appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

1. Οι διατάξεις:

α) των άρθρων 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Λ’ 76)

β) του άρθρου 35 του ν. 4495/2017 (Α’ 167)

γ) της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020 (Α’ 245)

δ) της περ. στ της παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5167/2024 (Α’ 207)

2. Η υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/28916/1094/24-03-2022 απόφαση «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωνσταντίνου Σκρέκα και του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νικόλαου Ταγαρά στον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη» (Β’1701).

Σας γνωρίζουμε ότι η προτεραιοποίηση της εξέτασης αιτημάτων αναθεώρησης προεγκρίσεων οικοδομικών αδειών που περιλαμβάνουν χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 είναι ιδιαίτερης σημασίας για την διευκόλυνση των πολιτών στην προσαρμογή στις επιταγές της ισχύουσας νομοθεσίας.

Στο πλαίσιο αυτό παρακαλείσθε για την κατά το δυνατό μη εξάντληση της προθεσμίας της παρ. 7 του άρθρου 35 του ν. 4495/2017 σύμφωνα με την οποία «7. Η προέγκριση εκδίδεται ύστερα από έλεγχο της αρμόδιας Υ.ΔΟΜ., εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών, από την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, συνοδευόμενη με τις απαιτούμενες μελέτες και τα αναγκαία στοιχεία, σε περίπτωση που δεν διαπιστωθούν ελλείψεις κατά τον έλεγχο….» και σε κάθε περίπτωση στην αυστηρώς μη υπέρβαση αυτής.

Ιδίως οι περιπτώσεις των ανωτέρω αναφερόμενων αιτημάτων που αφορούν παράλληλα σε αναθεώρηση προεγκρίσεων της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020 θα πρέπει να εξετάζονται άμεσα καθότι υφίσταται σημαντικός κίνδυνος η τυχόν καθυστέρηση εξέτασης αυτών να συνεπάγεται την απώλεια του δικαιώματος δόμησης σε περίπτωση σε περίπτωση παρέλευσης των προθεσμιών της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020, όπως έχουν παραταθεί με την περ. στ της παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5167/2024.

The post Εγκύκλιος – οδηγία για την προτεραιοποίηση της έκδοσης αναθεωρήσεων προεγκρίσεων οικοδομικών αδειών για την αφαίρεση κινήτρων του ΝΟΚ appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

Στα δάση, οι περισσότερες χώρες έχουν αυστηρό πλαίσιο, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις πιο προστατευτικές νομοθεσίες. Με το δεδομένο ότι η κλιματική κρίση ήδη εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους, η προστασία των δασών αποτελεί προτεραιότητα και η αποτροπή της αυθαίρετης δόμησης καθίσταται μονόδρομος, καθώς το φαινόμενο των αυθαιρέτων και των πάσης φύσεως – – εκ των υστέρων – «νομιμοποιήσεων», αποτελούν αθεράπευτη «πληγή» επί δεκαετίες.

Εξαιρέσεις με μέτρο και λογική στην εκτός σχεδίου δόμηση: Σε ποιές περιπτώσεις λέει «ναι» η Ευρώπη

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που επιτρέπει δόμηση εκτός σχεδίου, όμως η «χαλαρή» νομοθετική προσέγγιση σε σύγκριση με όλη τη Δυτική Ευρώπη οδήγησε σε «ξεχείλωμα» και υπερβολές Καθώς το φαινόμενο των «αυθαιρέτων εκτός σχεδίου πόλης» γιγαντώθηκε.

Ως αποτέλεσμα «ξύπνησαν» αντανακλαστικά που οδηγούν στο άλλο άκρο, με την πεποίθηση ότι μία γενική απαγόρευση θα προστατέψει τα δάση της χώρας μας. Κάπως έτσι, η η Ελλάδα κινδυνεύει να περάσει στην κατηγορία των πιο αυστηρών χωρών, χωρίς όμως να έχει προηγηθεί συνολικός χωροταξικός σχεδιασμός.

Σε σχέση με τα δάση, η Ελλάδα διαθέτει ήδη μία από τις πιο αυστηρές νομοθεσίες μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Αποδίδει καρπούς αυτή η τακτική για την προστασία του δασικού πλούτου της χώρας; Όχι πάντοτε και, πάντως, όχι σε βαθμό που να θεωρήσουμε «αλάνθαστη» αυτή την τακτική. Θυμηθείτε: Σε πολλές περιπτώσεις, περιβαλλοντολόγοι και δασολόγοι τονίζουν ότι χωρίς ανθρώπινη παρουσία η Φύση δεν αρκεί για τον καθαρισμό (ως παράδειγμα) θυλάκων δάσους – ακόμα και εντός αστικού ιστού. Γεννάται το ερώτημα, επίσης:

Γιατί να απαγορεύεται ακόμα και η προοπτική αξιοποίησης περιορισμένων δασικών εκτάσεων για τον Αγροτουρισμό, που αποτελεί ραγδαία αναπτυσσόμενη τάση στην Ευρώπη, δίνοντας πνοή σε τοπικές κοινωνίες που φθίνουν λόγω αστυφιλίας και ενώ ήδη στην Ελλάδα διαμορφώνεται κίνδυνος υπερτουρισμού σε νησιωτικές περιοχές;

Η ισορροπία πρέπει να βρεθεί ανάμεσα στην περιβαλλοντική προστασία και στην προστασία της ιδιοκτησίας, είναι το συμπέρασμα κοινής λογικής και Τεχνητής Νοημοσύνης (από την οποία αντλήθηκε και ο πίνακας παρακάτω:

* Στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής έρευνας έχει γίνει και χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης.

Πηγή: https://www.huffingtonpost.gr/kinonia/domisi-ektos-schediou-akoma-kai-se-dasikes-ektaseis-stin-evropi-ti-ischyei-stin-ellada-pinakas/

The post Δόμηση εκτός σχεδίου και δόμηση σε δασικές εκτάσεις στην Ευρώπη appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

«Το δημόσιο διαθέτει αναξιοποίητα οικόπεδα τα οποία μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών δίνονται σε κατασκευαστές. Ένα μέρος των διαμερισμάτων που θα ανεγερθούν θα διατεθεί ως κοινωνική κατοικία, με ενοίκιο χαμηλότερο της αγοράς ή με δυνατότητα αγοράς σε προσιτές τιμές», εξήγησε. Το ύψος του ενοικίου θα καθορίζεται βάσει τόσο της αγοραίας αξίας όσο και της οικονομικής δυνατότητας του κάθε δικαιούχου.

Σύμφωνα με τον κ. Γλούμη – Ατσαλάκη, έχει ήδη ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση οικοπέδων, με τουλάχιστον δέκα μεγάλα ακίνητα να αξιοποιούνται σε πρώτη φάση, σε περιοχές με υψηλή στεγαστική πίεση όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, αλλά και τουριστικές περιοχές με αυξημένα ενοίκια για δημοσίους υπαλλήλους.

Η επιλογή των δικαιούχων θα γίνει από τον ΟΠΕΚΑ με εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, δίνοντας προτεραιότητα σε χαμηλά εισοδήματα, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες. Όπως διευκρίνισε, «η μίσθωση θα είναι για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, με επανέλεγχο, ώστε να υπάρχει κινητικότητα και να δοθεί η ευκαιρία σε περισσότερους πολίτες». Παράλληλα, προγραμματίζεται και η δυνατότητα αγοράς κατοικίας μετά από 10 χρόνια.

Στόχος, όπως είπε, είναι να αποφευχθεί το μοντέλο των παλαιών εργατικών κατοικιών και η δημιουργία «γκέτο», με ανάμειξη κοινωνικών δικαιούχων και ενοικιαστών της ελεύθερης αγοράς. «Το δημόσιο θα διατηρεί τουλάχιστον το 30% των κατοικιών, ώστε να αποκτήσει απόθεμα κοινωνικών κατοικιών», ανέφερε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων, με συνεργασία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Όπως είπε, τρεις μεγάλες εκτάσεις (Χαϊδάρι στην Αθήνα, το στρατόπεδο Ζιάκας στη Θεσσαλονίκη και το στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη στην Πάτρα) θα παραχωρηθούν για την ανέγερση κοινωνικών κατοικιών, με το 25% να διατίθεται στο στρατό και τα υπόλοιπα σε δικαιούχους.

Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας εκτίμησε ότι με τις γρήγορες διαδικασίες του στρατού, οι πρώτες κατοικίες θα μπορούν να παραδοθούν το 2027, με χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ε.Ε.

Πηγή: powergame.gr

The post Κοινωνική αντιπαροχή: Πότε τα πρώτα σπίτια, πώς θα γίνει η επιλογή δικαιούχων appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

Μετά την ολοκλήρωση της α’ φάσης, όσοι ήδη έχουν προεγκριθεί καλούνται να δηλώσουν: Το ακίνητο στο οποίο θα πραγματοποιηθεί η παρέμβαση (κύρια ή και δευτερεύουσα κατοικία ή και επαγγελματική στέγη), τη σχέση τους με το ακίνητο (ιδιοκτησία, μίσθωση, φιλοξενία, παραχώρηση), τις παρεμβάσεις που επιθυμούν να υλοποιήσουν, καθώς και να αναρτήσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά του μηχανικού.

Το πρόγραμμα παρέχει επιχορήγηση έως και 14.500 ευρώ, με προκαταβολή 50% και πλήρως ψηφιακή διαδικασία μέσω της πλατφόρμας prosvasimotita.minscfa.gov.gr. Οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν τεχνικές διαμορφώσεις, ράμπες, αναβατόρια, αυτοματισμούς, εξειδικευμένο εξοπλισμό, καθώς και τις αμοιβές μηχανικών για την πιστοποίηση των εργασιών.

Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη γ’ φάση, η οποία αφορά την υποβολή δικαιολογητικών που αποδεικνύουν την πραγματοποίηση των παρεμβάσεων. Μετά τον έλεγχο καταβάλλεται στον ωφελούμενο το υπόλοιπο 50% της επιχορήγησης, ενώ η προθεσμία για την ολοκλήρωση της β’ φάσης ορίζεται για τις 3 Νοεμβρίου 2025.

Το πρόγραμμα υλοποιείται από την ΕΕΤΑΑ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και απευθύνεται σε Άτομα με Αναπηρία άνω του 67% και συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε: “Το κράτος, για πρώτη φορά, χρηματοδοτεί στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως ράμπες και αναβατόρια, για να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των Ατόμων με Αναπηρία στην καθημερινότητά τους. Οι επιλέξιμες δράσεις σχεδιάστηκαν σε συνεργασία με την αναπηρική κοινότητα, ώστε να ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες των ανθρώπων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις”.

Τέλος, επισημαίνεται ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος ενισχύεται με επιπλέον εθνικούς πόρους, προκειμένου να καλυφθεί ο μεγάλος όγκος αιτήσεων και να ωφεληθούν περισσότεροι πολίτες, ενώ παράλληλα το υπουργείο προχωρά σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να ανοίξει εκ νέου η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής και σε νέους δικαιούχους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Ξεκινά η β’ φάση του προγράμματος “Προσβασιμότητα κατ’ οίκον” appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.

Πηγή: https://www.in.gr/2025/09/09/economy/sto-para-pente-dieykriniseis-gia-ta-asanser-103-erotoapantiseis/

The post Στο παρά πέντε διευκρινίσεις για τα ασανσέρ – 10+3 ερωτοαπαντήσεις appeared first on Θοδωρής Μαρίνης | Πολιτικός Μηχανικός MSc.